De geborgenheid die wij verloren (door Stephanie Staal).

Volwassen echtscheidingskinderen aan het woord. Het vergeten verdriet van echtscheidingskinderen. Met hoofdstukken over: Ervandoor; Het einde van de wereld; Gebroken gezinnen, Gebroken harten; Zeg maar dag tegen je jeugd. Het boek heeft 2 kanten; de schrijfster en haar lotgenoten proberen zo volwassen mogelijk te zijn, realistisch en rationeel. Zij zijn niet blind voor de omstandigheden waarin hun ouders zich bevonden. Tegelijkertijd probeert de schrijfster haar hart te luchten. Ze probeert tot de laatste bladzijde het beste van de scherven te maken die er levenslang zullen zijn. Ze troost zich met de wetenschap dat ze door de scheiding van haar ouders zelfstandiger is geworden en - zonder cynisme - dat duurzame liefde nauwelijks of niet bestaat.
Arena Amsterdam 2001 ISBN 90 6974 352 3.

Samengestelde gezinnen (door Margreet Feenstra).

Over ervaringen die ouders hebben met hun stiefkinderen. Per jaar vinden er in Nederland zo’n 30.000 à 35.000 echtscheidingen plaats. Circa veertig procent van de kinderen met gescheiden ouders krijgt te maken met een stiefouder. Het aantal stiefgezinnen of samengestelde gezinnen is dus groot. Leven in een stiefgezin of samengesteld gezin is niet altijd gemakkelijk, zeker niet in het begin. Uit een Amerikaans onderzoek is gebleken dat in de eerste twee jaren bijna een kwart van de Amerikaanse stiefgezinnen weer uit elkaar gaat. In dit boek zijn ervaringsverhalen van mannen, vrouwen en kinderen verzameld over het leven in een stiefgezin. Na een inleidend hoofdstuk met feiten, achtergrondinformatie en onderzoeksresultaten over samengestelde gezinnen volgen de ervaringsverhalen, steeds voorafgegaan door een 'familieschema' van het betreffende gezin. Eerlijke, herkenbare verhalen, waarin de zaken niet mooier worden voorgesteld dan ze zijn, die laten zien hoe ingewikkeld het leven in een stiefgezin kan zijn, omdat een bloedband nu eenmaal anders is dan een stiefband en omdat die afwezige ander (ex-partner, andere ouder) altijd een rol blijft spelen in het gezin.

Open huis (door E. Berg)

Totaal onverwacht wordt een ongeveer 40-jarige vrouw met een zoon van elf door haar man in de steek gelaten. Hij gaat ergens anders wonen en wil scheiden. De vrouw vertelt haar verhaal. Dat gaat over de verslagenheid; over het gemis van de doodgewone veiligheid van het doorsnee-leven dat ze leidde; over de niet-verwachte momenten van andere gevoelens: die van opluchting en soms zelfs blijdschap om de nieuwe vrijheid. Kortom, het verhaal van een vrouw zonder al te grote aspiraties die de scheiding niet en wel aankan. Die zelfs, als de man dan onverwacht toch nog wil terugkeren naar huis, weigert. Ze weigert hem en zijn terugkeer en vindt ten slotte ook nog een nieuw geluk. Het is een Amerikaans boek én geeft een helder, reëel beeld. Het is een herkenbaar en, ondanks het verdriet, met humor geschreven. Juist die humor, soms galgenhumor, maakt het prettig leesbaar.

Single moeder Survival Kit (door Claudette Hlakes e.a.).

Verschillende, soms bekende mensen beschrijven hun ervaringen als alleenstaande moeder. Hoofdstukken: Uit elkaar, Ouderschap na de scheiding, Opvoeden, Geld, Werk en kinderopvang, Vakantie en feestdagen, Nieuwe liefde en Stiefgezin. Tussendoor informatie wat het allemaal (ook voor kinderen) kan betekenen. Per hoofdstuk ook waar je meer info kunt halen met links e.a. Leuk om te lezen, vlot geschreven, realistische toonzetting.

Ouders op je schouder (door Ed Nissink).

Dit boek geeft je een leidraad om zelf te leren vinden en te leven en niet te zwelgen in zelfmedelijden, volkswijsheden en uitgaan van wat anderen vinden. Ontwikkel je persoonlijkheid en leer dit om te blijven doen.
Mensen die problemen ervaren, zoals gebrek aan zelfvertrouwen, wijzen vaak naar hun ouders als oorzaak. De schrijver gaat er vanuit dat dit het zoeken naar oplossingen in de weg staat. Je kunt je ouders niet verantwoordelijk stellen voor jouw levensgeluk. Daarom moeten oplossingen gezocht worden in het hier en nu. Ook andere patronen die probleemoplossing in de weg staan, krijgen aandacht, zoals weerstand en schuldgevoelens.
“We zijn opgegroeid met de verplichting om respect voor onze ouders te hebben. Ze hebben 'alles altijd voor je eigen bestwil gedaan'. We kunnen ons verplicht voelen om ze te vergeven, liefde te 'sturen' of om altaartjes voor ze op te richten. Als je eindelijk zover bent dat je het altaartje met liefde, op hun hoofd stuk zou slaan, is dit een boek voor jou. Het kan namelijk ook anders”. Je kunt op een humorvolle manier leren los te komen van deze beperkende banden met je ouders. Een andere band te ontwikkelen met rust, vrede en gelijkwaardigheid. Dat is helemaal niet zo moeilijk als het lijkt: door je negatieve gevoelens onder de loep te nemen, kun je komen tot acceptatie van jezelf, je leven en uiteindelijk ook van je opvoeding. Daarnaast kun je leren om te begrijpen waarom ouders doen wat ze doen en hoe lastig het kan zijn om daarop terug te komen. Een boek gebaseerd op onderzoeken naar de relatie tussen ouders en kinderen van alle leeftijden. Met voorbeelden en oefeningen.

Andermans kinderen (door Joanna Trollope).

Als Josie en Matthew met elkaar trouwen, hebben ze de vaste overtuiging dat zij samen met de kinderen uit hun eerdere huwelijken snel een hecht gezinsleven zullen opbouwen. Beiden verkijken zich op de loyaliteit die deze kinderen voelen ten opzichte van de achtergebleven ouder en op de rancune die de eerdere partners voelen. Alle partijen gaan door een diep dal voor zij op de puinhopen van het verleden een nieuwe verstandhouding kunnen opbouwen. De schrijfster schetst de emoties die alle partijen bezig houden en de gevoelens van alle betrokkenen. Schrijnend is de loyaliteit waaraan de kinderen ten prooi vallen, zeker als een van de ouders de kinderen betrekt bij en verantwoordelijk stelt voor de eigen onmacht. De machtsstrijd om liefde en aandacht loopt door alle relaties heen die in dit boek beschreven worden. Roman vorm.

Kind in bemiddeling (Auteurs zijn Cees van Leuven: advocaat en scheidingsbemiddelaar, en Annelies Hendriks: ontwikkelingspsycholoog).

Het gaat over de verandering van ex-partners in collega-ouders en de kindermomenten in bemiddeling. Zij beschrijven de weg die ouders en hun kind(eren) bij scheiding onder professionele begeleiding van een bemiddelaar gaan om de band ouder-kind te behouden. Ouders worden geholpen hun communicatie te verbeteren. Naar kinderen wordt serieus geluisterd. De valkuilen van het ouderschap na scheiding worden zichtbaar gemaakt. Doelgroep: scheidingsbemiddelaars, rechters, advocaten, psychologen, professionals in 'familylife' en ouders die willen weten hoe een goede scheidingsbemiddeling verloopt.
ISBN 90-9017401

Kinderen en echtscheiding (door Karin Singendonk en Greet Meesters).

Na hun studie ontwikkelingspsychologie aan de Rijks Universiteit Leiden schreven zij in 1994 het boek Kind en echtscheiding. De belangstelling voor het thema 'kinderen en echtscheiding' heeft tot een vernieuwde versie van dit boek geleid. Kind en echtscheiding is voor iedereen die zich wil verdiepen in de gevolgen van een echtscheiding voor kinderen én hun ouders. Ouders, familieleden, leerkrachten, artsen, advocaten, jeugdwerkers, maatschappelijk werkers en andere hulpverleners vinden in dit boek informatie die hen van dienst kan zijn bij het verwerken van en omgaan met de gevolgen van een echtscheiding. Op een overzichtelijke manier zijn de meest actuele gegevens over kinderen en echtscheiding beschreven: de recente cijfers, de veranderde juridische praktijk, co-ouderschap, de gevolgen van echtscheiding voor de kinderen en de stand van zaken wat betreft begeleiding en hulpverlening aan kinderen en hun ouders. Verschenen: augustus 2002

En ze leefden nog lang en gelukkig (door Liesbeth Smulders-Groenhuijsen).

Dit boek gaat over de betekenis van scheiding in het leven van een kind. Wat verliest het kind, wat ervaart het kind, hoe verwerkt het een scheiding en wat betekent een scheiding voor zijn ontwikkeling op korte en langere termijn. Het biedt adviezen en richtlijnen, daarnaast komen allerlei aspecten van scheiden aan de orde. Globaal eindigt een op de drie huwelijken in een scheiding. In veel gevallen zijn er kinderen betrokken bij deze scheidingen. Dit boek gaat over hen, over de betekenis van scheiding in het leven van een kind. Echtscheiding is een verworven recht van volwassenen geworden. Volwassenen hechten veel waarde aan de vrijheid om het leven en relaties zo in te richten, dat volmaakt geluk bereikt wordt. Zij gaan er vaak van uit, dat datgene wat goed is voor volwassenen, ook goed is voor kinderen. Maar is dat wel altijd zo? De schrijfster is niet ‘tegen’ scheiden, ook niet als er kinderen in het spel zijn. In haar werk bij de Raad voor de Kinderbescherming heeft zij ervaren hoe ouders vaak worstelen met het verdriet van een vastgelopen relatie. Dit boek komen allerlei aspecten van scheiden aan de orde en praktische adviezen en richtlijnen. De lezer krijgt geen recepten aangereikt, wel achtergronden en overwegingen waarbij het verhaal van de kinderen centraal staat. Het boek is bedoeld voor ouders, maar kan ook hulpverleners en juristen psychologische kennis en inzichten verschaffen.
ISBN 90 6665 494 5.

Samengesteld (door Ietje Heybroek-Hessels en Boukje Overgaauw).

De dynamiek van het stiefgezin. Irriteren uw stiefkinderen u ook zo en houdt u meer van uw eigen kinderen dan van uw stiefkinderen? Vraag het uw stiefkinderen en ze zullen u vertellen dat zij ook meer van hun moeders houden dan van hun stiefmoeders. Gewone zaken waar sommige stiefouders zich voor schamen of niet over durven praten. Daarover gaat dit boek, geschreven vanwege het vijftienjarig jubileum van de Stichting Stiefgezinnen Nederland. Een stichting die zich met vrijwilligers inzet voor stiefgezinnen. Een stiefgezin is een gezin waarin in ieder geval één ouder kinderen heeft uit een vorige relatie, na echtscheiding of na het overlijden van een vorige partner. Eén op de tien gezinnen in Nederland is een stiefgezin. Het is een andere vorm van samenleven, dan in een traditioneel gezin. De vorming van een stiefgezin lijkt op een fusie tussen twee bedrijven. Er staan persoonlijke ervaringen van stiefouders in én ervaringen van een hulpverlener die stiefgezinnen begeleidt. Het boek is voor ouders die deel uitmaken van een stiefgezin, maar ook voor huisartsen, hulpverleners, advocaten en notarissen. Het geeft inzicht in de problematiek van stiefgezinnen.
ISBN 90 6665 541 0

En de kinderen scheiden mee...

is gebaseerd op de observaties en ervaringen van Gary Neuman met meer dan 20.000 Amerikaanse kinderen en hun ouders die hebben deelgenomen aan het ‘Zandkastelenprogramma’, een intensieve groepssessie met kinderen van gescheiden ouders in de leeftijd van 6 tot 17 jaar. Het boek is bewerkt door Lianne van Lith en Marieke Visser die dagelijks werken met ouders en kinderen met problemen rond scheiding. “Ik denk dat scheiden net zoiets is als een appel verdelen. De helft ben je kwijt en de andere hou je zelf. ” Jongen (12 jaar) De meeste kinderen van gescheiden ouders voelen zich verdrietig, verward, boos, schuldig en in tweestrijd met zichzelf. Als ze deze gevoelens niet kunnen uiten en op een gezonde manier kunnen verwerken, dan is de kans groot dat het beeld dat het kind van zichzelf en van anderen heeft wordt vervormd. Hoe een kind de scheiding ervaart zal invloed hebben op zijn vermogen om later zelf liefdesrelaties aan te gaan, deze in stand te houden en een goede ouder te worden. Hoewel echtscheiding een probleem van het hele gezin is, gaat dit boek op de eerste plaats over de kinderen; over de impact die de scheiding op hen heeft vanaf de geboorte tot de eerste jaren van volwassenheid en hoe je daar als ouder het beste mee omgaat. Een hulpboek over problemen waar je als gescheiden ouder mee te maken kunt krijgen.
ISBN: 90 665 512 7

Kinderen en ouders na een scheiding (door Jacqueline van Swet).

Ouders die gaan scheiden, willen niets liever dan dat het goed gaat met hun kinderen. Ze willen hun kinderen niet opzadelen met onnodige problemen. Scheiden is al vervelend genoeg. Omdat ouders na een scheiding zelf erg veel aan hun hoofd hebben, zien zij soms dingen over het hoofd waar zij voor hun kinderen wel aan zouden willen, moeten of kunnen denken. Het doel van dit boek is orde te scheppen in zaken die na een scheiding tussen ouders en hun kinderen een rol kunnen spelen. Er worden suggesties gedaan over de aanpak van de problemen die gescheiden ouders kunnen tegenkomen. Onderwerpen die aan bod komen, zijn: de juridische situatie rondom ouderschap en (echt)scheiding, de situatie in het gezin in de periode na een scheiding, de betekenis van een scheiding voor het kind en zijn ontwikkeling, geschikte vormen van communicatie, het omgaan met conflicten, en de hulp die ouders hun kinderen kunnen bieden. De schrijfster heeft ervaring opgedaan met echtscheidingen en is werkzaam als orthopedagoog, psycholoog en familie-mediator. Zij helpt bij echtscheidingen waar kinderen bij betrokken zijn. Het boek bestaat uit theorie en praktische tips en oefenstof. Zo kunnen ouders en kinderen met elkaar omgaan na een scheiding. Er staan praktijkvoorbeelden in en tekeningen die weergeven hoe kinderen zich voelen door de scheiding van hun vader en moeder. Het boek is bedoeld voor ouders, maar is ook voor diegenen die in hun beroep te maken hebben met ouders en kinderen in echtscheidingssituaties, zoals leerkrachten, werkers in de naschoolse opvang, maatschappelijk werkers, advocaten en echtscheidingsbemiddelaars en artsen.
ISBN 9053529004.

Het verdeelde kind (door Ed Spruijt, Helga Kormos e.a.)

Echtscheidingen die met conflicten gepaard gaan hebben allerlei negatieve effecten op kinderen zoals slechte prestaties op school, depressieve klachten, riskante gewoontes en in een later stadium, mogelijk relatieproblemen. Daarnaast wordt er nog te weinig naar kinderen geluisterd als het gaat om de scheiding van hun ouders. Na een scheiding is omgang met beide ouders het beste voor kinderen. Maar dan wel met ouders die geleerd hebben hun conflicten te beheersen en niet uit te vechten in het bijzijn van hun kinderen. Deze en andere bevindingen staan in het rapport “Het verdeelde kind”. Het is een literatuuronderzoek van de Universiteit van Utrecht. Dat is gedaan in opdracht van de Raad voor de Kinderbescherming. In het boek worden meer dan 200 studies over scheiding en omgang besproken. Enkele aanbevelingen die naar voren komen uit het onderzoek over de gevolgen voor kinderen van verschillende omgangsregelingen na scheiding, zijn: Maar aandacht voor kinderen tijdens de hele periode van het scheidingsproces Fiscale beloning van goed lopende omgangsregelingen Het verplicht opstellen van een ouderschapsplan voor de tijd na de scheiding Verplichte hulpverlening voor ouders bij chronische conflicten Sinds 1998 blijft het gezamenlijk ouderlijke gezag na de scheiding in principe doorgaan. Toch ziet meer dan 20% van de kinderen na de scheiding, hun uitwonende ouder, meestal de vader, niet meer. Soms belemmert de moeder de omgang, soms vertrekt de vader met de noorderzon of kan het voorkomen dat de kinderen zelf geen contact willen met de uitwonende ouder. Vaak ruziën de ouders ook na de scheiding eindeloos verder over de omgangsregeling. Op verzoek van de rechter doet de Raad voor de Kinderbescherming jaarlijks onderzoek naar gezag en omgang na de scheiding voor 6000 tot 8000 minderjarige kinderen.

Moeder-Kind-Vader (door Joep Zander).

Het boek is een drieluik waarin met een (grootgeworden) kind, een vader en een moeder wordt ingegaan op hun ervaringen met ouderverstoting. Opvallend is hoe alle partijen, ondanks de onderlinge verschillen wijzen op de patronen van de westerse maatschappij waarin zich dit soort problemen kunnen ontwikkelen. “De ingebedde logica van advocaten, kinder-"beschermers" en rechters die zich boven elke regelgeving verheffen”. In een aantal korte artikelen wordt op deze achtergronden ingegaan. Dit boekje wil ook een teken van hoop en verwachting zijn. Om een einde te maken aan de waanzin van het misbruik van het begrip "het belang van het kind" als middel om de ziel van kinderen te vertrappen. Recensie Prof. Peter Hoefnagels in het Tijdschrift voor Familie en Jeugd Recht juni 2005: "Hoewel het niet makkelijk is voor iemand die gepassioneerd betrokken is bij een ouderverstoting om op een geobjectiveerde manier over deze problematiek te schrijven, zijn de interviews met de drie betrokkenen op een verantwoorde en respectvolle manier neergezet. De auteur spaart de gevestigde instituten niet." "Dit boek is aan te bevelen voor professionele betrokkenen en voor vaders, moeders en kinderen. Herkenning van de problematiek zal leiden tot betere signalering en hulpverlening, en tot preventie van ouderverstoting."
ISBN 90-808631-1-4.

Praten over ... echtscheiding (door Anne Charlish).

Informatie over echtscheiding. Hoe ging dit in het verleden? Wat zijn de gevolgen voor volwassenen, kinderen en de samenleving? Wat wordt er vanuit godsdiensten gezegd over scheiden?
ISBN 905495289X.